Küçələr və məişət
Dalanlar labirinti, «şəbəkə» eyvanlar, xalçalar və mis, çayxanalar və kinokameralar — indi də yaşanılan Köhnə şəhər.
Labirint
İçərişəhərin planlaması orta əsrlərə xasdır: maşına deyil, piyadaya və kölgəyə hesablanmış dar, dolanbac küçələr, dalanlar və keçidli həyətlər. Evlər bir-birinə söykənir, taxta və şüşə eyvanlarla — «şəbəkə» ilə küçənin üstünə sallanır. İstidə belə dalanlar sərinliklə xilas edir, onlarda azmaq isə həzzin bir hissəsidir.
Sənətkarlıq və ticarət
Köhnə şəhər əsrlər boyu sənətkar və ticarət məkanı idi: xalçaçılıq, mis döymə, zərgərlik, silah və musiqi alətlərinin hazırlanması. Bu gün divar nişlərində və keçmiş karvansaralarda — xalçalar, mis qablar, miniatürlər və suvenirlərlə emalatxana və dükanlar, həyətlərdə isə samovar başında indi də nərd və şahmat oynanılır.
Dekorasiya kimi şəhər
İçərişəhərin fakturalı küçələri dəfələrlə çəkiliş meydançasına çevrilib — köhnə Bakı asanlıqla Şərq və xarici şəhərlərin rolunu «oynayırdı». Yarım əsr ərzində qala onlarla məşhur filmə düşüb: harasa Buenos-Ayresi, harasa İstanbulu canlandırıb, harasa isə sadəcə özü olaraq qalıb.
Köhnə şəhər kinoda
İçərişəhərin divarları arasında çəkilmiş ən məşhur filmlər və qalanın onlarda «oynadığı» rollar.
Suda-quru adamı
Köhnə şəhərdə «Buenos-Ayres» səhnələri çəkilib: Qız Qalasının yanında hətta xarici firmanın reklam lövhəsini asmışdılar.
O olmasın, bu olsun
Üzeyir Hacıbəyovun operettasının ekranlaşdırması; səhnələrin bir hissəsi qalada, o cümlədən Ağa Mikayıl hamamında çəkilib.
Aybolit-66
Rolan Bıkovun musiqili filminin epizodları köhnə qala divarları arasında çəkilib.
Brilyant əl
Köhnə Bakı İstanbulu «oynayıb»: əcnəbi maşınlar və uzunqulaqlar gətirilib, küçə yol hərəkəti tənzimləyicisini türk formasında geyindiriblər. Ən məşhur səhnə — aşağıda.
Tehran-43
Alov və Naumovun casus dramı; qalanın dar küçələri «xarici» epizodlar üçün uyğun gəlib.
Qorxma, mən səninləyəm!
Yuli Qusmanın musiqili isterni Azərbaycanda, o cümlədən Köhnə şəhərdə çəkilib.
«Lənət şeytana!»
Semyon Semyonoviç Qorbunkovun büdrəyib yıxıldığı və qanadlı ifadəyə çevrilən sözü dediyi səhnə Kiçik Qala küçəsinin yaxınlığındakı dar dalanda çəkilib. Bakılılar bu yeri elə «Lənət şeytana» da adlandırırlar və onu turistlərə indi də göstərirlər.
Çəkilişlərlə bağlı rəvayətə görə, qəhrəmanın üstündə sürüşməli olduğu banan qabığı o vaxt Bakıda tapılmayıb — və onu yerli bazarlarda bol olan qarpız qabıqları ilə əvəz ediblər.
Ev, muzey deyil
İçərişəhərin başlıca xüsusiyyəti odur ki, bura indi də yaşayış məhəlləsidir: muzey fasadlarının arxasında — adi şəhər həyatı, məktəblər, mağazalar, iplərdə paltar və isti daşlarda pişiklər. Məhz bu yaşanılanlıq Bakı qalasını konservasiya olunmuş «muzey-şəhərlərdən» fərqləndirir və gəzintini canlı edir.
Siyahı tam deyil — köhnə Bakı başqa filmlərdə də (məsələn, «Gün keçdi») çəkilib; bəzi mənbələrdə illər və aidiyyatlar fərqlənir. Qarpız qabıqları ilə bağlı detal «Brilyant əl» çəkilişlərinin şifahi tarixinin bir hissəsidir.